ISO Survey 2025: Chứng nhận toàn cầu và góc nhìn Việt Nam

Ba tiêu chuẩn dẫn đầu chiếm gần 90% số chứng chỉ

Năm 2025, ISO 9001 đứng đầu với 1.611.729 chứng chỉ, tiếp theo là ISO 14001 với 739.390 và ISO 45001 với 599.532. Ba tiêu chuẩn về quản lý chất lượng, môi trường, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp chiếm 89,7% tổng số chứng chỉ của 18 tiêu chuẩn trong khảo sát, tiếp tục giữ vị trí chủ đạo trong cơ cấu chứng nhận hệ thống quản lý toàn cầu. [2]

So với năm 2024, tổng số chứng chỉ được ghi nhận tăng 324.055, tương ứng 10,9%. Nếu chỉ tính 16 tiêu chuẩn có mặt ở cả hai kỳ khảo sát, số chứng chỉ tăng 322.766, cũng tương ứng 10,9% sau làm tròn. Hai tiêu chuẩn được bổ sung vào khảo sát năm 2025 là ISO/IEC 42001 và ISO 37301 đóng góp tổng cộng 1.289 chứng chỉ.

Các mức tăng trên phản ánh chênh lệch số liệu giữa hai kỳ, chưa tách riêng ảnh hưởng của thay đổi về nguồn và mức độ đầy đủ của dữ liệu.

ISO 50001 về quản lý năng lượng ghi nhận 47.394 chứng chỉ, cao hơn 23,2% so với năm 2024; ISO 22301 về quản lý tính liên tục trong kinh doanh đạt 6.282 chứng chỉ, cao hơn 36,7%.

Hai tiêu chuẩn lần đầu được đưa vào khảo sát là ISO/IEC 42001 về quản lý trí tuệ nhân tạo, với 271 chứng chỉ, và ISO 37301 về quản lý tuân thủ, với 1.018 chứng chỉ. Do chưa có số liệu năm 2024 trong bộ khảo sát, không tính tỷ lệ thay đổi cho hai tiêu chuẩn này.

Nguồn: ISO Survey 2024, ISO Survey 2025. Dấu "—" chỉ tiêu chuẩn chưa được thống kê trong kỳ 2024. [2][4]

So sánh 5 năm cần tính đến thay đổi về nguồn dữ liệu

Số chứng chỉ được ghi nhận năm 2025 của cả bảy tiêu chuẩn trong Bảng 2 đều cao hơn năm 2021. Tuy nhiên, số liệu giữa các kỳ có những biến động đáng kể. Riêng ISO 9001 lần lượt ghi nhận 1,08 triệu; 1,27 triệu; 0,84 triệu; 1,47 triệu và 1,61 triệu chứng chỉ trong giai đoạn 2021–2025.

Không nên diễn giải chuỗi số liệu này đơn thuần là một chu kỳ “suy giảm rồi phục hồi”, bởi nguồn dữ liệu và mức độ tham gia khảo sát đã thay đổi giữa các năm.

Sử dụng thống nhất số liệu file Excel số 1. Một số con số trong PDF thuyết minh 2021-2022 khác file Excel; xem bảng đối chiếu tại mục nguồn. [Đối chiếu]

17.991 chứng chỉ: ISO 9001 dẫn đầu, ISO 22000 nổi bật

Tính đến ngày 31/12/2025, Việt Nam được ghi nhận 17.991 chứng chỉ và 23.758 lượt địa điểm, cộng theo 18 tiêu chuẩn trong khảo sát. So với 14.624 chứng chỉ năm 2024, số chứng chỉ tăng 3.367, tương ứng 23,0%. Nếu chỉ tính 16 tiêu chuẩn có mặt ở cả hai kỳ, tổng năm 2025 là 17.989 chứng chỉ, cũng cao hơn 23,0% sau làm tròn. Đây là mức thay đổi số chứng chỉ được ghi nhận, không phải tỷ lệ tăng số doanh nghiệp được chứng nhận.

ISO 9001 đạt 9.415 chứng chỉ, chiếm khoảng 52,3% tổng số chứng chỉ tại Việt Nam trong khảo sát; ISO 14001 đạt 4.323, chiếm khoảng 24,0%. Tính từ số liệu gốc, hai tiêu chuẩn cộng lại chiếm 76,4%, cho thấy quản lý chất lượng và môi trường tiếp tục giữ vị trí chủ đạo trong cơ cấu chứng nhận tại Việt Nam.

Nguồn: ISO Survey 2021, ISO Survey 2022, ISO Survey 2023, ISO Survey 2024, ISO Survey 2025. [2]

Ba điểm đáng chú ý

Thứ nhất, ISO 22000 có vị trí nổi bật trong so sánh quốc tế.

Việt Nam ghi nhận 1.410 chứng chỉ ISO 22000, tăng 419 chứng chỉ, tương ứng 42,3% so với năm 2024. Với kết quả này, Việt Nam đứng thứ 8 về số chứng chỉ ISO 22000 trong bảng quốc gia/vùng lãnh thổ của khảo sát, chiếm khoảng 2,07% tổng số toàn cầu. Tỷ trọng này cao hơn đáng kể so với tỷ trọng của Việt Nam ở ISO 9001 và ISO 14001, đều khoảng 0,58%.

Thứ hai, môi trường và an toàn thông tin ghi nhận mức tăng đáng chú ý.

ISO 14001 ghi nhận thêm 858 chứng chỉ, tương ứng 24,8%. ISO/IEC 27001 tăng từ 430 lên 555 chứng chỉ, tương ứng 29,1%, với 1.020 địa điểm thuộc phạm vi chứng nhận. Cùng với đó, ISO 45001 đạt 1.785 chứng chỉ, cao hơn 14,4% so với năm 2024.

Các con số phản ánh thay đổi về quy mô chứng nhận được ghi nhận, không trực tiếp đo lường mức cải thiện hiệu quả môi trường, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp hay an toàn thông tin của doanh nghiệp.

Thứ ba, diễn biến số chứng chỉ khác nhau giữa các tiêu chuẩn.

ISO 13485 đạt 264 chứng chỉ, cao hơn 34,7% so với năm 2024 nhưng vẫn thấp hơn mức 334 chứng chỉ được ghi nhận năm 2021. ISO 50001 đạt 206 chứng chỉ, cao hơn 8,4% so với năm 2024. Vì vậy, cần xem xét từng tiêu chuẩn và từng giai đoạn, thay vì nhận định chung rằng số chứng chỉ tăng đồng đều ở mọi lĩnh vực.

Ở các tiêu chuẩn có số chứng chỉ được ghi nhận ít hơn, Việt Nam có 17 chứng chỉ ISO 22301, 11 chứng chỉ ISO/IEC 20000-1, 2 chứng chỉ ISO 37001 và 1 chứng chỉ ISO 55001.

Hai tiêu chuẩn lần đầu được đưa vào khảo sát, ISO/IEC 42001 và ISO 37301, mỗi tiêu chuẩn ghi nhận 1 chứng chỉ tại Việt Nam. Riêng chứng chỉ ISO/IEC 42001 bao phủ 9 địa điểm; số địa điểm này không đồng nghĩa với 9 tổ chức được chứng nhận.

Việt Nam trong nhóm 6 nền kinh tế Đông Nam Á

Trong nhóm đối chiếu gồm Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Việt Nam, Singapore và Philippines, Việt Nam đứng thứ tư về số chứng chỉ ISO 9001, thứ ba về ISO 14001 và đứng đầu về ISO 22000. Với ISO 45001 và ISO/IEC 27001, Việt Nam đều đứng thứ năm.

Các vị trí này chỉ phản ánh kết quả trong sáu nền kinh tế được lựa chọn, không phải xếp hạng toàn Đông Nam Á.

Nguồn: File Excel số 1 năm 2025. Các dòng được xếp theo số chứng chỉ ISO 9001 giảm dần; chưa chuẩn hóa theo dân số, số doanh nghiệp, GDP hoặc cơ cấu ngành. [2]

Kết quả cho thấy ISO 22000 là điểm nổi bật của Việt Nam trong nhóm đối chiếu. Tuy nhiên, số chứng chỉ không trực tiếp phản ánh mức độ an toàn thực phẩm hoặc chất lượng quản trị của một quốc gia. Khi sử dụng kết quả so sánh, cần tính đến khác biệt về quy mô nền kinh tế, cơ cấu ngành và mức độ đầy đủ của dữ liệu.

Các ngành sản xuất nổi bật trong dữ liệu phân ngành

Trong phần dữ liệu ISO 9001 của Việt Nam năm 2025 đã được phân loại ngành, ba nhóm có số lượt ghi nhận cao nhất là kim loại và sản phẩm kim loại: 311 lượt, thiết bị điện và quang học: 281 lượt, cao su và sản phẩm nhựa: 254 lượt. Kết quả này cho thấy các ngành sản xuất nổi bật trong phần dữ liệu có thông tin phân ngành.

Với ISO 14001, nhóm thiết bị điện và quang học đứng đầu phần dữ liệu đã phân ngành với 185 lượt, tiếp theo là kim loại và sản phẩm kim loại với 146 lượt, cao su và sản phẩm nhựa với 132 lượt.

Với ISO/IEC 27001, nhóm công nghệ thông tin ghi nhận 52 lượt, còn nhóm vận tải, kho bãi và thông tin liên lạc ghi nhận 45 lượt. Những kết quả này cung cấp cơ sở tham khảo để tìm hiểu sâu hơn về hoạt động chứng nhận theo lĩnh vực và chuỗi cung ứng. [3]

Từ số lượng chứng chỉ đến ưu tiên quản trị

Kết quả khảo sát cung cấp thông tin tham khảo để doanh nghiệp Việt Nam xem xét các ưu tiên quản trị. Những gợi ý dưới đây là phân tích của bài viết, không phải khuyến nghị chính thức hay dự báo thị trường của ISO Survey.

Nguồn dữ liệu và phương pháp phân tích

Bài viết sử dụng bộ 20 files PDF và Excel của ISO Survey 2021-2025, gồm:

1. Thuyết minh khảo sát (PDF): Xác định phạm vi, nguồn dữ liệu và giới hạn so sánh. Kỳ 2025 ghi nhận chứng chỉ còn hiệu lực và các địa điểm thuộc phạm vi chứng nhận tính đến ngày 31/12/2025.

2. File Excel số 1 - Chứng chỉ và địa điểm: Nguồn thống nhất cho số chứng chỉ, địa điểm và các phép tính liên quan trong bài. Số liệu toàn cầu lấy từ trang tính Overview; số liệu Việt Nam lấy từ dòng Viet Nam tại từng trang tính tiêu chuẩn.

3. File Excel số 2 - Phân bố theo ngành: Phần phân tích ngành sử dụng dữ liệu năm 2025 theo 39 nhóm ngành. Các lượt ghi nhận không được quy đổi thành số doanh nghiệp hoặc coi là đại diện đầy đủ cho cơ cấu chứng nhận.

4. File Excel số 3 - So sánh giữa các kỳ: Dùng để đối chiếu biến động và phạm vi so sánh. Không mặc định số liệu các năm được thu thập từ cùng một nhóm nhà cung cấp, đặc biệt khi nguồn dữ liệu thay đổi từ kỳ 2024.

Nguyên tắc phân tích: Tỷ lệ thay đổi, tỷ trọng và vị trí được tính từ số liệu gốc. Chênh lệch giữa các kỳ có thể chịu ảnh hưởng của mức độ đầy đủ và phạm vi dữ liệu, nên không được xem trực tiếp là tăng trưởng thực tế của thị trường. Các chênh lệch giữa file nguồn được ghi chú tại phần đối chiếu.

Truy cập dữ liệu: IAF CertSearch - ISO Survey và ISO - The ISO Survey.