Cập nhật chứng nhận · ISO 9001:2026
ISO 9001:2026 đã được ban hành ngày 16/9/2026. Với doanh nghiệp, điều cần xác định tiếp theo là khi nào có thể được chứng nhận theo phiên bản mới, chứng chỉ ISO 9001:2015 còn hiệu lực đến đâu và cần chuẩn bị gì để chuyển đổi đúng hạn.
Từ ngày 31/3/2028, chỉ cấp chứng nhận mới có công nhận theo ISO 9001:2026.
Hoàn thành việc chuyển đổi chứng nhận từ ISO 9001:2015 sang ISO 9001:2026, bao gồm việc cấp chứng chỉ mới.
01 Quy định chuyển đổi áp dụng cho ai?
Global Accreditation Cooperation Incorporated (Global ACI) đã công bố tài liệu Yêu cầu chuyển đổi sang ISO 9001:2026 (Transition Requirements for ISO 9001:2026), mã Global ACI-TECH-3-TR 2029-09-30 (M). Tài liệu được ban hành ngày 4/9/2026, áp dụng từ ngày 16/9/2026, quy định việc chuyển đổi từ ISO 9001:2015, bao gồm Sửa đổi 1:2024, sang ISO 9001:2026.
Tài liệu này bắt buộc áp dụng đối với các tổ chức công nhận (AB) ký kết Thỏa thuận thừa nhận đa phương của Global ACI (MRA) và các tổ chức đánh giá sự phù hợp được công nhận trong phạm vi quy định. Trong phạm vi chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng, bài viết sử dụng tên gọi tổ chức chứng nhận (TCCN). Doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi theo chương trình và hướng dẫn của TCCN.
Vai trò của các bên được phân định như sau: ISO ban hành tiêu chuẩn; AB công nhận năng lực của tổ chức chứng nhận; TCCN đánh giá và cấp chứng nhận cho doanh nghiệp. Vì vậy, việc ISO 9001:2026 được ban hành không đồng nghĩa mọi tổ chức chứng nhận đều có thể cấp ngay chứng chỉ có công nhận theo phiên bản mới. TCCN chỉ được thực hiện việc này sau khi AB hoàn thành việc chuyển đổi công nhận tương ứng.
Nguồn: Thông báo Global ACI; Tài liệu yêu cầu chuyển đổi, mục 1–2 và 4.
02 Lộ trình và các mốc thời gian chuyển đổi
Global ACI quy định thời kỳ chuyển đổi là 03 năm, kết thúc vào ngày 30/9/2029. Các mốc 6, 9, 12, 18 và 36 tháng được tính từ ngày cuối cùng của tháng ban hành tiêu chuẩn, tức ngày 30/9/2026.
| Thời điểm | Đối tượng liên quan | Yêu cầu / ý nghĩa |
|---|---|---|
| 16/9/2026 | Tổ chức áp dụng ISO 9001 | ISO 9001:2026 được ban hành. Doanh nghiệp có thể bắt đầu rà soát và cập nhật hệ thống theo phiên bản mới. |
| Chậm nhất 31/3/2027 | Tổ chức công nhận (AB) | Sẵn sàng đánh giá theo phiên bản mới và công bố hướng dẫn chuyển đổi. |
| Chậm nhất 30/6/2027 | Tổ chức chứng nhận (TCCN) | Nộp bản tuyên bố chuyển đổi và tài liệu hỗ trợ cho AB. |
| Chậm nhất 30/9/2027 | Tổ chức công nhận (AB) | Hoàn thành quyết định chuyển đổi công nhận đối với TCCN, bao gồm việc cấp tài liệu công nhận tương ứng. |
| Từ ngày 31/3/2028 | TCCN và doanh nghiệp chứng nhận lần đầu | Chỉ cấp chứng nhận mới có công nhận theo ISO 9001:2026. TCCN cần bố trí lịch đánh giá giai đoạn 1 và giai đoạn 2 phù hợp với mốc này. |
| Hạn kết thúc 30/9/2029 | TCCN và doanh nghiệp đã được chứng nhận theo ISO 9001:2015 | Hoàn thành chuyển đổi sang ISO 9001:2026, bao gồm việc cấp chứng chỉ mới. Chứng nhận có công nhận theo ISO 9001:2015 không còn hiệu lực sau khi kết thúc thời kỳ chuyển đổi. |
Nguồn: Thông báo Global ACI; Tài liệu yêu cầu chuyển đổi, mục 4, 5.1 và 5.2.
03 Chứng nhận mới và hiệu lực chứng chỉ hiện có
Khi nào được cấp chứng nhận có công nhận theo ISO 9001:2026?
TCCN được phép cấp chứng nhận có công nhận theo ISO 9001:2026 sau khi AB hoàn thành chuyển đổi công nhận của TCCN sang phiên bản mới. Mốc 30/9/2027 là hạn hoàn thành chuyển đổi công nhận theo lộ trình; từng TCCN có thể hoàn thành và đủ điều kiện cấp chứng chỉ sớm hơn.
Doanh nghiệp có thể chuẩn bị hệ thống ngay từ khi tiêu chuẩn được ban hành. Trước khi thống nhất lịch chứng nhận, cần xác nhận với TCCN về tình trạng công nhận, phạm vi áp dụng và thời điểm dự kiến cấp chứng chỉ ISO 9001:2026.
Đối với doanh nghiệp chuẩn bị chứng nhận lần đầu
Trước ngày 31/3/2028, TCCN vẫn có thể cấp chứng nhận mới có công nhận theo ISO 9001:2015, tùy chương trình áp dụng. Để tiếp tục duy trì chứng nhận sau thời kỳ chuyển đổi, doanh nghiệp phải hoàn thành chuyển đổi sang ISO 9001:2026 trong thời hạn kết thúc ngày 30/9/2029.
Doanh nghiệp đang xây dựng hệ thống mới nên cân nhắc áp dụng ISO 9001:2026 ngay từ đầu để hạn chế việc phải cập nhật và đánh giá chuyển đổi sau đó. Thời điểm chứng nhận cần phù hợp với mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp và điều kiện công nhận của TCCN.
Đối với doanh nghiệp đã có chứng chỉ ISO 9001:2015
Chứng chỉ không tự động mất hiệu lực khi ISO 9001:2026 được ban hành ngày 16/9/2026. Doanh nghiệp vẫn phải duy trì hệ thống, thực hiện đánh giá giám sát và đáp ứng các điều kiện chứng nhận hiện hành.
Thời kỳ chuyển đổi không tự động gia hạn chứng chỉ. Nếu chứng chỉ hết hạn trước ngày 30/9/2029, doanh nghiệp cần thống nhất kế hoạch chứng nhận lại và chuyển đổi phù hợp để duy trì tính liên tục của chứng nhận.
Nguồn: Tài liệu yêu cầu chuyển đổi của Global ACI, mục 4, 5.2 và 6.4.
04 Doanh nghiệp cần rà soát những nội dung nào?
Theo Global ACI, những thay đổi tổng thể của tiêu chuẩn không lớn, nhưng mức độ tác động phụ thuộc vào bối cảnh và mục tiêu của từng tổ chức. Doanh nghiệp cần đối chiếu hệ thống hiện tại với phiên bản mới để xác định nội dung cần cập nhật, đồng thời duy trì những cách làm vẫn phù hợp và có hiệu lực.
| Nội dung | Gợi ý rà soát tại doanh nghiệp |
|---|---|
| Lãnh đạo, văn hóa chất lượng và hành vi đạo đức Điều 5.1.1 và 7.3 |
Xem xét cách lãnh đạo thúc đẩy văn hóa chất lượng, hành vi đạo đức và cải tiến liên tục; kiểm tra nhận thức của nhân sự về các nội dung này. Bằng chứng có thể thể hiện qua việc báo cáo trung thực sai lỗi, xử lý phản hồi khách hàng và quyết định thông qua sản phẩm dựa trên kết quả kiểm tra. |
| Chính sách chất lượng Điều 5.2.1 |
Rà soát sự phù hợp của chính sách với bối cảnh và định hướng chiến lược, đặc biệt khi doanh nghiệp thay đổi thị trường, sản phẩm hoặc mô hình hoạt động. |
| Rủi ro và cơ hội Điều 6.1 |
Rà soát việc xác định rủi ro, cơ hội và các hành động tương ứng. Làm rõ hành động giải quyết rủi ro và hành động tận dụng cơ hội trong hoạch định và vận hành hệ thống. |
| Hoạch định thay đổi Điều 6.3 |
Xem xét cách trao đổi thông tin về thay đổi, theo dõi và đánh giá hiệu lực, đồng thời xem xét kết quả thực hiện. Có thể lựa chọn một thay đổi về công nghệ, nhà cung cấp hoặc quá trình để kiểm tra thực tế. |
| Xem xét của lãnh đạo Điều 9.3.2 |
Rà soát các đầu vào của hoạt động xem xét, bao gồm những thay đổi về nhu cầu và mong đợi của các bên quan tâm có liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng. |
| Thuật ngữ và thông tin dạng văn bản Cấu trúc hài hòa và Phụ lục A |
Rà soát cách hiểu và sử dụng thuật ngữ, cùng việc đáp ứng yêu cầu về sự sẵn có của thông tin dạng văn bản. Sử dụng phần giải thích trong Phụ lục A để hỗ trợ hiểu và áp dụng nhất quán các yêu cầu. |
Lưu ý về biến đổi khí hậu: Phiên bản 2026 kế thừa nội dung đã được bổ sung qua ISO 9001:2015/Amd 1:2024. Doanh nghiệp cần kiểm tra việc xác định biến đổi khí hậu có phải là vấn đề liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng hay không, đồng thời xem xét các yêu cầu liên quan của bên quan tâm. Đây là nội dung cần tiếp tục duy trì và cập nhật theo bối cảnh thực tế.
Các gợi ý trong bảng nhằm hỗ trợ rà soát hệ thống, không phải danh mục hồ sơ bắt buộc do Global ACI quy định. Khi triển khai, doanh nghiệp cần đối chiếu với tiêu chuẩn ISO 9001:2026 để xác định đầy đủ yêu cầu áp dụng.
Nguồn: Tài liệu yêu cầu chuyển đổi của Global ACI, mục 1–3; ISO 9001:2026 — Những điều doanh nghiệp cần biết.
05 Đánh giá chuyển đổi được thực hiện như thế nào?
TCCN phải thực hiện đánh giá chuyển đổi đối với doanh nghiệp đã được chứng nhận có nhu cầu chuyển sang ISO 9001:2026. Cuộc đánh giá có thể kết hợp với đánh giá giám sát, đánh giá chứng nhận lại hoặc được tổ chức riêng.
Nội dung đánh giá phải bao gồm ít nhất:
- Các yêu cầu thay đổi của ISO 9001:2026 so với phiên bản trước.
- Những thay đổi trong bối cảnh của doanh nghiệp.
- Nhu cầu điều chỉnh khác đối với hệ thống quản lý chất lượng.
Kết quả đánh giá và các thông tin liên quan là căn cứ để TCCN ra quyết định chuyển đổi chứng nhận.
Có bắt buộc tăng thời gian đánh giá không?
Global ACI không quy định mức tăng thời gian cố định cho mọi doanh nghiệp. TCCN phải xác định có cần bổ sung thời gian hay không và giải trình cơ sở tính toán theo các quy định áp dụng.
Việc xác định thời gian phải xem xét ít nhất mức độ thay đổi của hệ thống và hình thức đánh giá: kết hợp với đánh giá định kỳ hoặc tổ chức riêng. Theo tài liệu Global ACI, có thể không cần bổ sung thời gian nếu thực hiện đánh giá toàn bộ hệ thống.
Có thể đánh giá từ xa không?
Đánh giá chuyển đổi có thể thực hiện từ xa bằng công nghệ thông tin và truyền thông theo IAF MD 4 / Global ACI TECH-3-003, với điều kiện TCCN bảo đảm và chứng minh được các mục tiêu đánh giá được đáp ứng. Phương thức cụ thể cần được lựa chọn phù hợp với phạm vi, nội dung đánh giá và điều kiện thực tế của doanh nghiệp.
Nguồn: Tài liệu yêu cầu chuyển đổi của Global ACI, mục 5.2. Các ví dụ về bằng chứng là gợi ý thực hành.
06 Sáu bước để chủ động chuyển đổi
Doanh nghiệp có thể tham khảo sáu bước dưới đây và điều chỉnh theo quy mô, mức độ sẵn sàng và chu kỳ chứng nhận hiện tại.
-
Xác nhận điều kiện và lịch chứng nhận
Kiểm tra ngày hết hạn chứng chỉ và kỳ đánh giá giám sát hoặc chứng nhận lại tiếp theo. Trao đổi với TCCN về tình trạng chuyển đổi công nhận, phương thức đánh giá, thời gian thực hiện và chi phí dự kiến.
-
Đối chiếu hệ thống với phiên bản mới
Đối chiếu hệ thống hiện tại với ISO 9001:2026 để xác định yêu cầu đã đáp ứng, nội dung cần cập nhật và bằng chứng cần bổ sung. Lập kế hoạch với hành động, người phụ trách và thời hạn hoàn thành cụ thể.
-
Cập nhật và triển khai thay đổi
Điều chỉnh quá trình, trách nhiệm, tài liệu và biện pháp kiểm soát khi cần. Thông tin, hướng dẫn và đào tạo cho nhân sự liên quan; tiếp tục duy trì những cách làm phù hợp và có hiệu lực.
-
Kiểm tra việc thực hiện và hiệu lực
Thực hiện đánh giá nội bộ, chú trọng các nội dung đã thay đổi; xử lý sự không phù hợp và đưa kết quả chuyển đổi vào xem xét của lãnh đạo. Lưu giữ bằng chứng về việc triển khai và kết quả thực hiện.
-
Thực hiện đánh giá chuyển đổi với TCCN
Bố trí nhân sự, chuẩn bị hồ sơ và tạo điều kiện để đoàn đánh giá kiểm tra hoạt động thực tế. Xử lý sự không phù hợp nếu có và cung cấp bằng chứng theo yêu cầu, trong thời hạn đã thống nhất.
-
Hoàn thành chứng nhận và cập nhật thông tin
Theo dõi quá trình xem xét hồ sơ, ra quyết định và cấp chứng chỉ. Kiểm tra thông tin trên chứng chỉ mới trước khi cập nhật hồ sơ năng lực, website và tài liệu giao dịch. Tiếp tục duy trì hệ thống và thực hiện đánh giá giám sát theo chương trình chứng nhận.
07 Giải đáp tình huống thường gặp
Mốc 31/3/2028 có áp dụng cho tất cả doanh nghiệp đã được chứng nhận không?
Không. Đây là mốc áp dụng cho chứng nhận mới / lần đầu. Doanh nghiệp đã được chứng nhận theo ISO 9001:2015 muốn tiếp tục duy trì chứng nhận sau thời kỳ chuyển đổi phải hoàn thành chuyển đổi trong thời hạn kết thúc ngày 30/9/2029. Trong thời gian này, doanh nghiệp vẫn phải duy trì chứng nhận và thực hiện giám sát, chứng nhận lại theo lịch áp dụng; thời kỳ chuyển đổi không tự động gia hạn chứng chỉ.
Doanh nghiệp chỉ cần gửi bản tuyên bố là được đổi chứng chỉ?
Không. Bản tuyên bố tại Phụ lục A là tài liệu TCCN gửi cho AB để thực hiện chuyển đổi công nhận. Đối với doanh nghiệp, TCCN phải đánh giá chuyển đổi và ra quyết định chứng nhận dựa trên kết quả đánh giá cùng các thông tin liên quan.
Đã hoàn thành đánh giá nhưng chưa được cấp chứng chỉ thì đã hoàn tất chuyển đổi chưa?
Chưa. Theo Global ACI, việc hoàn thành chuyển đổi bao gồm cả cấp chứng chỉ mới. Doanh nghiệp và TCCN cần dành đủ thời gian xử lý sự không phù hợp nếu có, xem xét hồ sơ, ra quyết định và cấp chứng chỉ trước khi kết thúc thời hạn chuyển đổi.
Nếu tổ chức chứng nhận quyết định không chuyển đổi sang phiên bản mới thì sao?
TCCN phải thông báo bằng văn bản cho các khách hàng bị ảnh hưởng chậm nhất ngày 30/6/2027. Thông báo phải nêu thông tin về thời hạn hiệu lực chứng chỉ và hệ quả nếu khách hàng không chuyển giao chứng nhận hoặc chuyển đổi sang phiên bản mới.
Doanh nghiệp cần trao đổi sớm để xác định phương án duy trì chứng nhận, bao gồm khả năng chuyển giao sang tổ chức chứng nhận khác đủ điều kiện và thực hiện chuyển đổi theo quy định áp dụng.
Các chương trình chứng nhận theo tiêu chuẩn ngành có tự động áp dụng cùng lộ trình không?
Không nên mặc định áp dụng cùng lộ trình. Tài liệu này quy định việc chuyển đổi ISO 9001. Đối với các chương trình hoặc tiêu chuẩn ngành sử dụng ISO 9001 làm nền tảng, doanh nghiệp cần kiểm tra hướng dẫn của chủ chương trình và tổ chức chứng nhận để xác định thời hạn, điều kiện chuyển đổi tương ứng.
Nguồn: Tài liệu yêu cầu chuyển đổi của Global ACI, mục 1, 3–6 và Phụ lục A.
